Noodlot

Geallieerde troepen zijn in aantocht! Het gebied waar Piet zich bevindt wordt frontlinie. Hij heeft goede hoop en blijft in het gebied in afwachting van de bevrijding.

Vanwege de strategische industrie werd het Saarland vanaf 1942 het doelwit van zware geallieerde bombardementen. Vooral de hoofdstad Saarbrücken en industriesteden zoals Neunkirchen en Saarlouis werden voor een groot deel in de as gelegd. Eind 1944 zijn de geallieerden zover opgerukt dat het gebied inmiddels in de frontlinie ligt. Er is een verwoede strijd gaande waarbij enorme schade aangericht wordt en er veel slachtoffers vallen.

Dan is het inmiddels eind augustus 1944. De toon van Piets brieven wordt mat. De inhoud gaat op elkaar lijken en hij is inmiddels een jaar van huis. Er gebeurt nog wel van alles, maar het denken aan zijn familie in Nederland stemt hem droevig.

Uit een controlekaart voor buitenlands briefverkeer, gedateerd 18 oktober 1944 komt het adres van Piet voor. Als woonplaats van Piet wordt dan aangegeven: Roden-Sportplatz (een stadsdeel van Saarlouis).

Op 22 november 1944 nemen de Amerikanen Metz (Fr.) in. Ze rukken snel op en twee dagen later slaan in Saarbrücken de eerste granaten in. De afstand tussen de beide steden is ongeveer 60 kilometer. De bevolking wordt opgeroepen Saarlouis te verlaten. De Amerikanen staan dan begin december 1944 op de rechteroever van de Saar. Het front schuift niet op omdat er Amerikaanse soldaten nodig zijn voor het door de Duitsers begonnen Ardennenoffensief. Toch wordt er nog om Saarlouis gevochten. Dag en nacht ligt de stad onder vuur, zo ook het stadsdeel Roden waar Piet verblijft.

Schaffhausen 9 juli 1944

Lieve Ouders Broers en Zusters.

Zo, vandaag heb ik een vrije zondag en nou ga ik maar eens weer wat schrijven veel nieuws heb ik wel niet maar jullie moeten toch weer weten dat ik noch goed gezond ben. Ik heb vrijdag een hoop geestelijke lectuur gekregen van Ds Schouten uit Utrecht dat komt ons natuurlijk goed van pas Wij zijn hier met drie gereformeerde jongens dus dan gaan wij dat met z’n drieën bespreken Er wordt geweldig veel aan gearbeid door de Ds. om de jongens met de bijbel in contact te houden. Hoe gaat het heeft vader het nog altijd druk of is er niet veel materiaal meer. Het zal wel minder worden. Dus Jan is ook boer, nou hij heeft ook een boerendochter aan touw laat hem maar stil boer blijven die hebben het nog niet zo slecht tegenwoordig. Ik heb Jan Aafke en Jantje een brief gestuurd Trientje en Hennie die krijgen volgende week een die vergeet ik ook niet. Mijn horloge is dus terecht stond in Jan z’n brief Ik heb gister een pakketje van Willem en Jel ontvangen k heb weer heerlijk gesmuld. Schrijf maar veel brieven want ik mag graag wat van thuis horen dus in afwachting.

De Hart. groeten van Piet

Schaffhausen 13 juli 1944

Lieve Ouders Broer en Zusters.

Deze week heb ik reeds weer 4 brieven van huis gekregen, zodat ik weer nieuws gehoord heb uit Zevenhuizen en dat jullie allen nog goed gezond zijn is de hoofdzaak natuurlijk. Ik ben deze week erg verkouden ’t zal wel gauw weer over zijn want ik voel mij al weer veel beter. Die jongen die boven mij ligt dat is een Fries die is van de week naar ’t Ziekenhuis getransporteerd wegens een gezwel in zijn nek daar gaan we vanmiddag met z’n drieën naar toe op ziekenbezoek die ligt in Saarlautern, ik heb deze week een pakket gekregen een prima pakket met een nieuwe broek erin enz. Laat ik jullie daar hart. Voor bedanken want het komt mij hier zo goed van pas.

‘k wou graag als jullie weer sturen het meel een beetje zwaarder verpakken want het papier gaat kapot. Het heeft nogal veel te lijden in de trein. Vanmorgen heb ik een pakket van Willem en Jel gekregen ook met een broek prima (...) Morgen schrijf ik verder de Hart groeten van Piet

Schaffhausen 20 augustus 1944 

Lieve Ouders Br. en Zusters.

Veel nieuws heb ik niet deze week, want jullie begrijpen het iedere dag hetzelfde gisteravond zijn we naar een Hollandse geweest bestaande uit ongeveer 150 jongens allen Hollanders echt gezellig het orkest had de naam ’orkest de hol- putters’ er waren nog een paar Hol meisjes ook. ‘k heb het deze week een beetje aan mijn hart gehad geweldige pijn zodat ik bijna geen adem meer kon halen maar t’is gelukkig weer wat beter als jullie het nog hebben wil ik maar ik wou een paar stukjes zeep hebben voor mij te wassen wij krijgen maar een stukje kleizeep in de maand en mijn werkschoenen zijn ook verrot die liggen helemaal uit mekaar

misschien liggen er nog wel een paar oude op zolder die nog een poosje mee- kunnen jullie willen zeker wel even kijken ik krijg nou geregeld iedere week een brief dus ben tevreden Nou ik eindig maar weer met de

Hart groeten van Piet daaaag

De situatie wordt steeds nijpender in het gebied waar Piet zich bevindt. De oorlogshandelingen komen steeds dichterbij. Piet en zijn vriend Jan de Doelder uit Haarlem vinden onderdak in een stadsdeel van Saarlouis genaamd Roden, bij kolenhandelaar Jakobszoon, een Nederlander. Hij woont aan de Rhedstrasse nummer 6. Jakobszoon heeft een bunker in zijn tuin gebouwd waar beide jongens mogen verblijven. De Duitsers  vaardigen dan een evacuatie van het gebied af. Deze vindt plaats in de zogenaamde Rote Zone of "Rode Zone" langs de Duits-Franse grens het vind plaats vanaf september en oktober 1944. Piet en zijn vriend Jan kiezen ervoor om onder te duiken en de Amerikaanse bevrijders af te wachten. Ze krijgen voedsel van Jakobszoon om de tijd te overbruggen, het zal vast een paar weken duren denken ze. Maar de geallieerde opmars stokt omdat de Duitsers zich voorbereiden op het Ardennen offensief (dat op 12 december 1944 begint). De Amerikaanse troepen worden elders ingezet om de komende aanval het hoofd te bieden. Het gebied waarin de jongens zich bevinden verandert ondertussen in een niemandsland. Er vinden hevige artilleriebeschietingen plaats waardoor de stad bijna geheel wordt verwoest. Er zijn geregeld patrouilles door het gebied over en weer  en er vallen veel slachtoffers.

Piet en Jan ontkomen helaas niet aan het oorlogsgeweld en sterven beide (waarschijnlijk) op 2 december 1944 op tragische wijze in hun schuilplaats.

Twee jaar later, op 12 oktober 1947 krijgt de familie Krijthe via een brief van ene Jean Haas (een medearbeider van Piet) uitsluitsel over de doodsoorzaak van Piet en wat zich destijds heeft voorgevallen.

Het is een schokkend relaas.

Differten 12 oktober 1947

We hebben uw brief van 15 september ontvangen en gezien wat er gaande was. Ik heb Peter voor het laatst gezien in november 1944, toen hij met mij samenwerkte. Kort daarna heb ik een ongeluk gehad en sindsdien heb ik niets meer van Peter vernomen. Ik ben naar hem op zoek gegaan en heb hem gevonden op de begraafplaats in Roden bij Saarlouis (Saarlautern). Peter en zijn kameraad Jan, de Doelder uit Haarlem, liggen samen begraven in een dubbelgraf. Peter en Jan logeerden bij ingenieur Jakobsohn in Roden. Toen Jakobsohn vertrok, waren de twee jongens alleen in huis. Achter dit huis had Jakobsohn een bunker gebouwd, waar Peter en Jan verbleven. De bevolking werd geëvacueerd, maar Peter en Jan bleven achter. Toen de mensen in 1945 terugkeerden, roken ze een rottingsgeur in de bunker. Ik sprak met Jean Fikinger, een man uit Lotharingen, die een van de eersten was die bij hem thuis aankwam. De anderen wilden de bunker slopen, maar Fikinger was daar tegen. Hij ging de 

bunker in en trof de twee jongens dood aan. Peter lag in zijn onderbroek op een veldbed, terwijl Jan in het water op de grond lag. Het water was in de winter de bunker binnengesijpeld. Peters buik was opengereten en Jan's benen waren gebroken. Ze hadden nog wel eten in de bunker. Niemand weet hoe het is gebeurd, want er was niemand bij. Er was geen bom op de bunker gevallen; vermoedelijk is er een handgranaat in de ventilatiebuis gegooid, aangezien er nog handgranaten in de buurt van de buis lagen. Fikinger droeg de twee jongens van de bunker naar de binnenplaats, waar ze werden begraven omdat alles om hen heen vol mijnen lag. Later groef grafdelver Klein hen op en bracht ze naar de begraafplaats, waar ze begraven liggen. Breng ze alsjeblieft allebei naar huis. Grafdelver Klein wil ons helpen, en ik wil jou ook helpen. Je hoeft alleen maar een document mee te nemen waarin staat dat hun geboorteplaats hen wil opnemen; wij regelen de rest hier. Kom me schrijven als je terug bent. Meer details volgen persoonlijk.

Amerikaanse stafkaart

Top