repatriëring

 Piet ligt begraven op het kerkhof van Saarlouis. De familie zet zich in om hem in Zevenhuizen te laten herbegraven. Jan doet zijn best om het lichaam van zijn broer naar Nederland over te laten brengen.

Na de oorlog richtte het Nederlandse Ministerie van Oorlog de Dienst Identificatie en Berging (DIB) op. De DIB zorgde ervoor dat duizenden omgekomen dwangarbeiders en politieke gevangenen alsnog konden worden gerepatrieerd naar hun thuisgemeente in Nederland voor een fatsoenlijke begrafenis.

Binnen de familie is regelmatig de vraag gerezen waarom Pieter helemaal in Frankrijk is begraven en niet in Nederland zoals zoveel andere oorlogsslachtoffers. De algemeen geaccepteerde reden hiervoor is dat de familie destijds de kosten van repatriëring niet zou kunnen opbrengen. Dit lijkt aannemelijk, echter, uit een verzoek van de burgemeester van Leek (van 15 juni 1950) die is gericht is aan de Dienst Identificering en Berging blijkt de opvatting te bestaan dat aan repatriëring naar Nederland geen kosten zijn verbonden. Dit wordt nog eens onderstreept in een document van de oorlogsgravenstichting, gestuurd naar aanleiding van een verzoek van de familie (in de jaren negentig) om in Zevenhuizen op het oorlogsmonument aldaar de naam van Pieter te krijgen. In een dossierstuk van de DIB staat een kleine aantekening en zaait enigszins verwarring: er staat een opmerking bijgeschreven: bewijs van onvermogen. (op het document staat geen dagtekening).

Document van de DIB

Aankondiging overbrenging / juni 1950

Op 8 augustus 1950 ontvangt de familie een bericht van de oorlogsgraven-stichting. Het is een antwoord op een verzoek van de familie tot herbegrafenis van Pieter in Nederland. Er wordt gesproken over een vergoeding van maximaal 175 gulden, exclusief grafrechten als er wordt besloten tot een herbegrafenis in eigen gemeente, Zevenhuizen in dit geval. De andere optie die wordt aangeboden is een herbegrafenis op het ereveld in Loenen (het Ereveld in Orry-la-Ville in Frankrijk (waar Piet thans begraven is), bestond toen nog niet).

Op 30 augustus 1950 antwoordt Hendrik Krijthe. Blijkbaar is het besluit gevallen om het stoffelijk overschot van Pieter naar Zevenhuizen te repatriëren. Het antwoord op deze brief blijft onbekend, verdere documenten of briefwisselingen ontbreken. Het is aannemelijk dat het een trage communicatie tussen verschillende partijen is geweest. Een document uit van de oorlogsgravenstichting uit 1992 wijst uit dat de aanvraag te laat is ingediend; De Dienst Identificatie en Berging heeft haar activiteiten in het Saarland sinds 1951 afgerond. De vraag blijft dus welke van deze twee scenario’s heeft de doorslag gegeven om Piet in Frankrijk te begraven? Het duurt nog tot 1956 dat er verdere actie wordt ondernomen m.b.t. de herbegrafenis.

brief van de OGS

verzoek tot repatriëring 

brief van de burgemeester

document OGS uit 1992

Het aanbod  om Pieter in Frankrijk te (her)begraven komt van de oorlogsgravenstichting. Zij besluit om ook alle in het Saarland gevallen Nederlandse oorlogsslachtoffers op het Ereveld Orry-la-Ville in Frankrijk te herbegraven.

Ereveld Orry-la-Ville

De Oorlogsgravenstichting nam na de Tweede Wereldoorlog het besluit om in Noord-Frankrijk in Orry-la-Ville een centrale begraafplaats in te richten voor Nederlandse oorlogsslachtoffers. De  erebegraafplaats is er voor 114 Nederlandse burgers en militairen die tijdens de tweede wereldoorlog in Frankrijk zijn omgekomen. De grond voor deze begraafplaats werd als schenking ter beschikking gesteld door de Franse bevolking. Het ereveld werd uiteindelijk op 3 mei 1958 officieel ingewijd. De familie Krijthe krijgt het aanbod van de OGS om de stoffelijke resten van Pieter op kosten van het rijk over te laten brengen naar dit ereveld, wat ze accepteren.

Op 11  januari 1956 geeft Hendrik Krijthe toestemming tot overbrenging van de stoffelijke resten van Pieter naar het nieuw op te richten Ereveld Orry-la-Ville.

De familie wenst een tekst op het nieuw op te richten graf.  

De OGS geeft aan dat er alleen uniforme stenen geplaats zullen worden; er is geen ruimte voor persoonlijke teksten.

De dagen der menschen zijn als het gras,  gelijk een bloem des velds alzoo bloeit zij.

Ps 130:16

 

(Deze graftekst werd door de familie voorgesteld, ze is echter nooit op een steen geplaatst)

Op 3 mei 1958 zal het nieuwe Nederlands Ereveld Orry-la-Ville worden ingewijd. Van de oorlogsgravenstichting krijgt de familie een uitnodiging  deze opening bij te wonen. Op vrijdag 2 mei vertrekken Hendrik, Hanske en twee van hun kinderen; jongste dochter Hennie en zoon Jan, richting Parijs,

Impressie van het bezoek aan Parijs / ereveld Orry-la-Ville  / 1958

Top